8 januari 2009

Lees hieronder de integrale tussenkomst van Ludo Sannen, fractievoorzitter van de sp.a, in de plenaire vergadering van het Vlaams parlement naar aanleiding van het nieuwe federale regeerakkoord en de nieuwe minister van Welzijn in de Vlaamse regering.   

Ik was blij toen u in uw eerste interview als minister duidelijk maakte dat u voor continuïteit wilt gaan - continuïteit door het beleid voort te zetten waarmee deze regering gestart is. Ik denk bijvoorbeeld aan het Woonzorgdecreet.

Mijnheer de minister-president, ik ben blij dat u in uw korte toelichting gewag hebt gemaakt van het operationaliseren van de beslissing omtrent de kinderopvang die uitgebreid moet worden en betaalbaar moet zijn. Ik ga ervan uit dat u dat ter harte neemt en snel met resultaten naar voren komt. Ik ben ervan overtuigd, mevrouw de minister, dat u daar ook werk zult van maken. En op basis van uw jarenlange parlementaire ervaring ga ik ervan uit dat u dat zult doen op een constructieve manier, samen met dit Vlaams Parlement. U weet hoe belangrijk een parlement is. Ik denk dat u het parlement ten volle zult betrekken bij het verder uittekenen van dit beleid.

Mijnheer de minister-president, er is niet alleen de wissel van de heer Vanackere en mevrouw Heeren. Er zijn ook nog maar 150 dagen te gaan voor het einde van deze legislatuur. U hebt nog 150 dagen om echt werk te maken van de uitdagingen waar we nu voor staan. Het gaat mijns inziens om sociaaleconomische uitdagingen. De Vlaamse Regering heeft daar weliswaar al deels op geantwoord. Ik denk aan de nota 'Herstel het Vertrouwen', die we hier al uitvoerig ter sprake hebben gebracht. Toch moet bijvoorbeeld de sterke toename van de werkloosheid in december ons waakzaam houden. Het is onvoldoende krachtlijnen uit te tekenen in een nota als 'Herstel het Vertrouwen'. Als Vlaamse Regering moet je voortdurend blijven monitoren op welke manier je het best een antwoord kunt geven, om de economische crisis zo ongeschonden mogelijk te doorstaan.

Het is natuurlijk niet fout dat er tegelijkertijd werk wordt gemaakt van een langetermijnvisie. Op 20 januari wilt u het Pact 2020 ondertekenen, een pact voor heel Vlaanderen, waarin u met de sociale partners - tot op heden weliswaar vooral met de traditionele sociale partners - doelstellingen wilt formuleren over waar Vlaanderen in 2020 moet staan. Ik hoop dat die doelstellingen voldoende ambitieus, creatief en motiverend zijn.

Daarom ga ik ervan uit, mijnheer de minister-president, dat het pact zich niet beperkt tot de regering en de traditionele sociale partners, maar dat ook het totale middenveld en alle actieve actoren op dat middenveld betrokken worden en zich mee kunnen engageren. Dat is mijns inziens de enige manier om een voldoende draagvlak te krijgen. De doelstellingen die we nu formuleren in het pact 2020 zullen als uitgangpunt moeten dienen voor het economisch beleid dat wij nu uittekenen.

Mijnheer de minister-president, de sociaaleconomische crisis, de recessie waarin we beland zijn, de werkloosheidscijfers van december: het maakt ons ongerust. Het is dan ook essentieel dat we in de laatste 150 dagen van deze legislatuur blijven investeren. In de eerste plaats moeten we investeren in mensen. Het arbeidsmarktbeleid geeft ons mogelijkheden. U verwees naar de bijkomende impulsen die worden gegeven voor doelgroepen zoals de vijftigplussers: direct monitoren wat de behoeften zijn, op maat werk leveren aan mensen die soms massaal afgedankt worden in een bedrijf. Dat is belangrijk.

Maar tezelfdertijd moeten we er als Vlaamse Regering voor zorgen dat de vraag op de markt blijft bestaan. Dat kan door te investeren, bijvoorbeeld in infrastructuur. En dan liefst in infrastructuur die duurzaam is en die de toetssteen van de uiteindelijke doelstellingen van 2020 kan doorstaan. Anders zijn die investeringen verloren investeringen.

Wat ons betreft, moeten die investeringen zo voluntaristisch mogelijk zijn. Hierbij botsen wij op de merites van de Vlaamse regering. We hebben heel wat pps-constructies in het leven geroepen, maar ze houden in. Mevrouw Vogels stelt terecht dat ze beperkingen inhouden in een laagconjunctuur wanneer je op een snelle manier moet kunnen reageren en snel nieuwe investeringen moet kunnen uitvoeren.

De pps-constructies hebben al een lang proces achter de rug. Sommige kunnen nu hopelijk gefinaliseerd worden. Ik hoop dat de closing van de pps-constructie voor Onderwijs weldra kan plaatsvinden.

Mijnheer de minister-president, als we nu op korte termijn bijkomende investeringen willen doen, moeten we misschien andere instrumenten aanwenden. Het enige dat je dan kan doen als Vlaamse overheid is lenen. Maar we hebben tot op heden de afspraak met de federale overheid dat wij als deelregering niet zullen lenen. Ik vraag me af of deze afspraak overeind kan blijven.

De SERV wijst er in zijn laatste advies op dat je, als je een echte investeringsregering wil zijn, soms investeringen zelf in handen moet nemen, in plaats van te werken via ondoorzichtige of moeilijke constructies, die niet altijd een meerwaarde realiseren. Dat kan je enkel als je als overheid de mogelijkheid hebt om te lenen, weliswaar binnen een orthodox begrotingskader. Op geen enkele manier mag onze begroting naar tekorten gaan.

Op dit moment dreigen heel wat van de huidige pps-constructies vast te lopen en kunnen waarschijnlijk tussen nu en over een half jaar niet worden gerealiseerd. Ik pleit er wel voor om deze pps-constructies voort te zetten. Als we niet nadenken over de vraag of we in de toekomst met meer fiscale verantwoordelijkheid ook zelf leningen kunnen aangaan, dan rijden we ons vast. Ik wil onze beperking als Vlaamse overheid aankaarten wanneer we enkel via pps-constructies kunnen investeren.

Op die manier wil ik bij de gemeenschapsdialoog komen. Ik ga ervan uit dat ook deze afspraken, waarvan de SERV zegt dat ze in vraag moeten worden gesteld, mee op de tafel worden gelegd van de onderhandelingen in de gemeenschapsdialoog. Een volwaardige regering moet een regering zijn met meer fiscale verantwoordelijkheid, maar die ook zelf leningen kan aangaan om duurzame, ecologisch en sociaal verantwoorde investeringen te doen.

De gemeenschapsdialoog is voor ons belangrijk. We hebben ons tot vandaag altijd al geëngageerd in elke dialoog over het communautaire, omdat we overtuigd zijn dat bepaalde nieuwe stappen in de staatshervorming nodig zijn en goed zijn voor Vlaanderen. Mijnheer de minister-president, u hebt zelf verwezen naar het arbeidsmarktbeleid. Als we een doelgroepenbeleid voor de vijftigplussers willen voeren - de federale stimulansen voor die groep verdwijnen -, dan moeten we de bevoegdheid krijgen om zelf een beleid op maat te maken.

Onze partij heeft al concrete voorstellen gedaan. Ik denk aan het akkoord dat minister Vandenbroucke met minister Marcourt heeft gesloten. Er ligt een nota op tafel die inspirerend kan zijn voor de gemeenschapsdialoog.

Wat de te verwachten deelakkoorden betreft, mijnheer de minister-president, ook voor ons is het belangrijk dat er snel duidelijkheid komt over die gemeenschapsonderhandelingen. We moeten snel stappen vooruit kunnen zetten. Eind februari is een eerste moment om te oordelen hoe ernstig de partners binnen die gemeenschapsdialoog elkaar nemen. Wat ons betreft, gaat het dan niet alleen over de Franstalige partners. Volgens de heer De Gucht van Open Vld zullen er geen deelakkoorden gesloten worden voor de verkiezingen van 7 juni 2009. Ik heb u het tegenovergestelde horen vertellen.

Mijnheer de minister-president, ik heb nog een bedenking bij de doorschuifoperatie binnen deze Vlaamse Regering naar het federale niveau. Het is mooi dat CD&V de federale regering wil depanneren. Ik heb ook de fractievoorzitter van CD&V de federale regering horen loven. Wij steunen die niet, en wij voelen ons dan ook helemaal niet geroepen om deze regering te depanneren, niet zozeer omdat we daar in de oppositie zitten, maar vooral omdat die federale regering haar legitimiteit in Vlaanderen verloren heeft. Zij steunt niet op een Vlaamse democratische meerderheid. In die zin is ze dan ook onvoldoende legitiem. Ik denk dat het niet goed is voor een belangrijke deelstaat als Vlaanderen een regering te hebben die niet wordt gedragen door de meerderheid van haar inwoners.

Mijnheer de minister-president, het kan niet dat er voor de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde enige pasmunt vanuit het Vlaamse niveau zou worden gegeven. Ook voor een mogelijke deelname van de Vlaamse Regering aan de werkgroep binnen het Overlegcomité bedanken wij. Brussel-Halle-Vilvoorde moet op het federale niveau worden opgelost en kan daar met een gewone meerderheid worden opgelost.

Mijnheer de minister-president, dit is enkel een randbemerking bij wat er zich op het federale niveau afspeelt. Ik voelde me echter geroepen om die te maken na de loftuitingen van de fractieleider van CD&V over deze federale regering.