9 december 2007

Al meer dan tien jaar biedt Europa aan scholen de kans om gratis fruitoverschotten af te halen bij de veilingen. Maar de Vlaamse scholen waren hier niet van op de hoogte. Jarenlang eindigden honderdduizenden kilo's kwaliteitsappelen en - peren als veevoer. Op vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Ludo Sannen (sp.a-spirit) heeft onderwijsminister Frank Vandenbroucke daarom een informatiecampagne naar de scholen opgezet.

Ludo Sannen: "Ik vind dit een onverhoopt succes. Het toont opnieuw aan hoe gemotiveerd de Vlaamse schooldirecties en oudercomités zijn om hun leerlingen een gezonde leefstijl bij te brengen."

Te zware kinderen hebben later beduidend meer kans op hartproblemen. Een vaststelling die deze week nog maar eens werd bevestigd in een Deense studie, gepubliceerd in het gezaghebbende New England Journal of Medicine (http://content.nejm.org/cgi/content/full/357/23/2329). Eerder was al vastgesteld dat overgewicht op jonge leeftijd met het ouder worden erg moeilijk valt om te buigen. Goede leef- en eetgewoonten zijn nu eenmaal makkelijk aan te leren als je jong bent, terwijl het afleren van een ongezond voedings- en bewegingspatroon steeds moeilijker gaat. 

Vlaamse scholen zijn zich hiervan duidelijk bewust. Om kinderen vertrouwd te maken met fruit als gezond tussendoortje zijn ruim 200.000 leerlingen uit vooral het basisonderwijs bezig met ‘Tutti Frutti'. Dit project, gecoördineerd door het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie, zorgt iedere week voor vers fruit op school. De scholen werken hiervoor samen met lokale fruitleveranciers, en van de ouders wordt een kleine financiële bijdrage verwacht.

Maar naast dit reguliere betaalde fruitaanbod kunnen scholen ook gebruik maken van gratis buitenkansjes. Sinds 1996 beschikt Europa over een Gemeenschappelijke Marktordening voor groenten en fruit. Wanneer te veel fruit op de veiling wordt aangeboden, worden deze kwalitatief uitstekende marktoverschotten opgekocht. Sociale instellingen, zoals voedselbanken, verzorgingstehuizen en scholen kunnen deze dan gratis afhalen. Maar omdat de Europese Commissie beducht is voor fraude, moeten geïnteresseerde instellingen zich wel eerst laten registreren bij het Belgisch Interventie- en Restitutiebureau of BIRB, een dienst van de federale overheid. Geregistreerde pasjeshouders krijgen vervolgens elke week een mail met het verwachte aanbod gratis fruit per veiling. Maar tot een half jaar geleden had geen enkele Vlaamse school de weg naar het BIRB gevonden, zo bleek op vragen van Vlaams volksvertegenwoordiger Ludo Sannen. Het BIRB had wel een eigen omzendbrief voor scholen, maar deze raakte blijkbaar niet tot bij de doelgroep. Daarom vroeg Ludo Sannen in maart van dit jaar aan Vlaams minister van onderwijs Frank Vandenbroucke om scholen actief te wijzen op deze interessante mogelijkheid voor gratis schoolfruit.

Een vraag die niet in dovemansoren viel: via Klasse, SCHOOLdirect en de website www.gezondopschool.be kregen de scholen de BIRB-omzendbrief toegespeeld. Ook Ludo Sannen zelf kreeg tientallen mails van scholen en oudercomités met vragen om meer informatie. Het resultaat is meer dan bemoedigend, zo kon minister Vandenbroucke deze week meedelen in de commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement. Ruim 260 scholen, zowel uit het basis- als het secundair onderwijs, vroegen de voorbije maanden een pasje aan bij het BIRB. Koploper is de provincie Antwerpen, met 89 scholen die samen bijna 32.000 leerlingen bereiken. Verhoudingsgewijs scoort Limburg evenwel nog beter met bijna 29.000 leerlingen verspreid over 51 scholen. West-Vlaanderen doet het ook zeer behoorlijk, met 43 scholen (samen ca. 24.000 leerlingen), op afstand gevolgd door Oost-Vlaanderen met bijna 20.000 leerlingen in 46 scholen. In Vlaams-Brabant wordt het initiatief minder vlot gevolgd (iets meer dan 9700 leerlingen op 31 scholen). Ook 5 scholen uit het Brussels Gewest zijn ingestapt. In totaal kunnen zo meer dan 115.000 Vlaamse scholieren gebruik maken van de gratis fruitoverschotten.

Dat het initiatief van Ludo Sannen en minister Frank Vandenbroucke een duidelijk verschil heeft gemaakt, blijkt ook uit de BIRB-statistieken voor het Franstalig onderwijs: tot op heden hebben zich welgeteld 2 (twee) scholen laten registreren.