1 september 2008

Interview uit Het Belang Van Limburg

BRUSSEL - Er is tijdens deze legislatuur veel gebeurd voor het hoger onderwijs en voor het basisonderwijs. Voor de volgende legislatuur wordt de uitdaging het secundair onderwijs. Dat zegt Ludo Sannen, sp.a-fractieleider in het Vlaams parlement en een van de onderwijsspecialisten in dat Vlaams parlement. Sannen is wel niet erg te spreken over de kritiek die afgelopen week is losgebarsten over de maximumfactuur in het basisonderwijs die vanaf dit schooljaar wordt ingevoerd.

Hier en daar wordt al gepleit om de maximumfactuur op te trekken.

"Die suggestie van minister Dirk Van Mechelen vind ik niet kunnen. Natuurlijk zal de maximumfactuur straks geëvalueerd moeten worden, maar door ze al op voorhand op te trekken ondergraaf je de filosofie die erachter zit, dat de kostprijs geen criterium mag zijn in de schoolkeuze. Bovendien is het bedrag van de maximumfactuur niet uit de lucht komen vallen. Daar is grondig studiewerk aan vooraf gegaan. Er zijn scholen die niet eens aan het bedrag van de maximumfactuur komen met de bijdragen die ze aan de ouders vragen."

Waar komt die maximumfactuur eigenlijk vandaan?

"De maximumfactuur is zowat het sluitstuk van de twee belangrijkste hervormingen van de voorbije legislatuur: de herziening van het gelijke kansendecreet, waardoor er nu op 1 september trouwens ook 480 extra leerkrachten kunnen beginnen in basis- en secundair onderwijs, en het nieuwe financieringsdecreet voor het leerplichtonderwijs, waardoor die financiering nu niet meer op basis van de netten gebeurt maar op basis van de leerlingen en de leerlingenkenmerken. Daarnaast bepalen internationale verdragen dat het basisonderwijs kosteloos moet zijn. Ook de Belgische grondwet zegt dat de toegang tot het onderwijs kosteloos moet zijn. En nu in september realiseren we dat in Vlaanderen voor het eerst. Dat betekent dat alles wat nodig is om de eindtermen te halen, kosteloos moet worden aangeboden, en dat er daarnaast een maximumfactuur is voor wat niet strikt nodig is voor de eindtermen. De bedoeling is dus een feitelijke kosteloosheid van wat noodzakelijk is, en kostenbeheersing voor wat niet strikt noodzakelijk is."

Maar alleen in het basisonderwijs.

"Voorlopig alleen in het basisonderwijs. De invoering van en maximumfactuur en kostenbeheersing in het secundair onderwijs is werk voor de volgende jaren. Daar wordt het moeilijker. Uit onderzoek blijkt dat de kost van materiaal en leermiddelen in het secundair zes jaar lang nogal gelijk blijft, maar dat er in de hogere jaren een grote toename is van activiteiten die kosten meebrengen. En daarnaast is er nog het probleem dat de kostprijs van het technisch onderwijs hoger ligt dan die van het algemeen secundair. Ook in het secundair onderwijs zou de elementaire uitrusting gratis ter beschikking gesteld moeten worden, maar er is natuurlijk een grote variatie in de benodigde uitrustingen. Hoe ga je daar een realistische maximumfactuur invoeren en het risico vermijden dat sommige studierichtingen te duur worden?"

En de andere uitdagingen voor het secundair onderwijs?

"Er zijn nog teveel jongeren die in de verkeerde richtingen terechtkomen, er is nog teveel uitstroom zonder diploma, sommige richtingen bieden te weinig perspectieven, en de verschillen tussen de topstudenten en de minder goede leerlingen zijn te groot. Een veralgemening van de middenschool zou al een eind helpen. Studies wijzen uit dat landen waar de jongeren later moeten kiezen welke richting ze uit willen beter scoren in het 'meenemen' van iedereen in het onderwijs. Daarom pleit ik voor echt autonome middenscholen die volledig los staan van de secundaire scholen en er liefst ook fysiek van gescheiden zijn."

Vlaams volksvertegenwoordiger Laurence Libert van Open Vld pleitte hier vorige week voor de invoering van een vier jaar durend tussenniveau tussen basisonderwijs en secundair onderwijs.

"Dat is een erg drastische maatregel waarvoor je alle onderwijsstructuren moet omgooien en die dan ook veel weerstand gaat oproepen. Volgens mij kan hetzelfde resultaat - een latere en dus betere keuze - ook bereikt worden met echt autonome middenscholen.

Een uitdaging voor het hele onderwijs tenslotte is de gezinnen bewust maken van het stelsel van studie- en schooltoelagen. We hebben dat uitgebreid naar het basisonderwijs en we hebben de inkomensgrenzen opgetrokken zodat een kwart van de gezinnen er nu recht op heeft. Maar vorig jaar hebben veel mensen die er recht op hadden ze niet aangevraagd. "

Luc STANDAERT

www.studietoelagen.be