21 januari 2008 

Goed bestuur volgens Vlaams landbouwminister Kris Peeters: hou een goede maatregel voor ‘de mensen' zolang mogelijk buiten beeld, en trek er meteen de stekker uit wanneer de regeling via de onderwijswereld  plots toch aanslaat. Dat lijkt het lot te worden voor de gratis fruitoverschotten die scholen jarenlang mochten ophalen bij de veilingen. Vlaams parlementslid Ludo Sannen (sp.a), die een jaar geleden vaststelde dat scholen niet op de hoogte waren van deze regeling, is verontwaardigd: "Dus net op het ogenblik dat de scholen de weg naar de veiling weten te vinden, wordt de deur in hun gezicht dichtgeslagen. Dit is geen symptoom van katarakt. Wel van tunnelvisie en kafkaïaanse kortzichtigheid." De interpellatie van Ludo Sannen aan landbouwminister Peeters werd vorige week goedgekeurd door het Vlaams Parlement. Morgen, dinsdag, komt de interpellatie aan bod in de commissie landbouw.

Sinds 1996 beschikt Europa over een Gemeenschappelijke Marktordening (GMO) voor groenten en fruit. In dit kader mogen de Vlaamse veilingen jaarlijks rekenen op meer dan 30 miljoen euro Europese steun. Een fractie van dit bedrag is voorzien om kwalitatief onberispelijke marktoverschotten op te kopen. Sociale instellingen, zoals voedselbanken, verzorgingstehuizen en scholen kunnen deze dan gratis afhalen. Geïnteresseerde instellingen moeten zich wel eerst laten registreren bij het Belgisch Interventie- en Restitutiebureau of BIRB, een dienst van de federale overheid. Geregistreerde pasjeshouders krijgen vervolgens elke week een mail met het verwachte aanbod gratis fruit per veiling.

Tot een jaar geleden had geen enkele Vlaamse school de weg naar het BIRB gevonden, zo bleek begin 2007 uit een vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Ludo Sannen (sp.a). Tonnen appelen en peren eindigden zo als veevoer of als compost. Het BIRB had wel een eigen omzendbrief voor scholen, maar deze raakte blijkbaar niet tot bij de doelgroep. In maart 2007 beloofde minister van onderwijs Frank Vandenbroucke daarom de scholen actief te wijzen op deze interessante mogelijkheid voor gratis schoolfruit.

Het resultaat was meer dan bemoedigend. Ondanks de praktische drempels - scholen moeten een waarborg storten en zélf het fruit gaan afhalen - hadden op 28 november 2007 ruim 260 scholen, verspreid over heel Vlaanderen, een pasje aangevraagd bij het BIRB. In totaal kregen zo meer dan 115.000 Vlaamse scholieren toegang tot de gratis fruitoverschotten.

Het belang van de schoolomgeving als ingang naar goede voedingsgewoonten is intussen ook internationaal erkend. Schoolfruitprogramma's zullen een prominentere plaats krijgen in de nieuwe GMO-regels van de EU.

Vol ongeloof vernam Ludo Sannen dan ook dat de Belgische veilingen van plan zijn om tijdens deze overgangsperiode, in afwachting van de nieuwe EU-regeling, geen gratis fruit meer ter beschikking te stellen van de scholen, maar wel nog op vrijwillige basis aan voedselbanken. Dezelfde scholen en oudercomités die nu stank voor dank krijgen omdat ze zich de moeite getroostten om de stap naar het BIRB te zetten, worden dan geacht om vanaf 2008 of 2009 opnieuw enthousiast naar diezelfde veilingen te stappen.

"Nog los van dit manifest gebrek aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap, missen de veilingen zo ook een commerciële buitenkans. Want de kinderen van nu zijn niet alleen de consumenten van later: reclamemakers weten beter dan wie ook dat het nu al, via hun ouders, belangrijke consumenten zijn. Ieder kind dat via de school fruit leert waarderen, is thuis een ambassadeur voor meer fruit in het winkelwagentje."

Daarom diende Ludo Sannen op 10 januari een interpellatie in bij het Vlaams Parlement, waarin hij de bevoegde minister vraagt om de continuïteit van deze regeling te garanderen. Deze interpellatie is vorige week maandag aanvaard, en staat morgen, dinsdag 22 januari, geagendeerd in de subcommissie landbouw van het Vlaams Parlement.